İçeriğe geç

Washi : Japon kağıdı

Gelenek denilince akla gelen toplumlardan biridir Japonya. Geçmişten günümüze taşıdıkları el yapımı ürünlerden bir tanesi de washi denilen bir kağıt türüdür. Washi, UNESCO tarafından 2014 yılında somut olmayan kültürel miras olarak kayıt edilmiş.

Washi nasıl yapılır?

Washi ifadesi, Wa (Japon) ve shi (kağıt) terimlerinin birleşiminden oluşuyor. Kağıt dutu denilen bir ağacın kabuklarından elde ediliyor. Fiberli bir yapıya sahip.

Basit olarak anlatmak gerekirse, kabuklar önce kül suyu ile birlikte kaynatılıyor. Alternatif olarak, kostik soda gibi kimyasallar kullanılsa da bunlar fiber yapıyı zayıflatıyor. Kaynatma işleminden sonra yumuşatılan malzeme, soğuk su ile yıkanılarak temizleniyor. Burada suyun soğuk olması önem arzediyor. Daha sonra dövme işlemi ile hamur haline getiriliyor. Oluşan hamur, filtre yardımı ile istenilen kalınlığa ulaşacak şekilde toplanıyor. Son olarak kabarcık oluşumunu önlemek için presleme işlemi yapılıyor. Süzme işlemi sırasında, istenilirse çeşitli desenler eklenebiliyor. Süreç hakkında fikir oluşması için, aşağıda geçen kaynaklarda, karşılaştığım bir videoya göz atabilirsiniz.

Dünya genelinde artan talebi karşılamak için geleneksel yöntemlerin yanında fabrikasyon olarak da üretimi yapılıyor. Ancak fabrikasyon, olumsuz bir etki oluşturmuyor, çünkü ortaya çıkan kağıtlar doku, dayanıklılık ve görsellik açısından beğeniliyor.

 

Örnek bir tabaka

 

Ayrıca kullanılan bitki bakımından çeşitli varyasyonlar bulunmaktadır. Kozo olarak da anılan bu kağıt dutu, Japonya’da yetişen fiberli yapıdaki en sağlam bitki. Üretim sırasında birinci ve ikinci kalite olarak sınıflandırılabiliyor.

Diğer bir tür olan Gampi ağacından elde edilen kağıtlar, sağlamlığı ile anılıyor. Bu özelliğinden dolayı arşiv gerektiren işlemlerde kullanılıyor. Ayrıca kaligrafi için kullananlar da bulunmaktadır. Gampi ağacında bulunan fiberler, parlak bir yapıda olduğu için de üretilen kağıtlar belli bir pırıltıya sahip. Haşerelerin sevmediği bir bitki olduğu için de, bu küçük canlıların saldırısına uğramıyor. İşlemesi zor olduğundan dolayı fiyatı yüksek.

Mitsumata ise Kozo ve Gampi kadar uzun değil. Yapısı daha renkli. Bu bitki kullanılırken, üretim sırasında ahşap tanecikleri ile karıştırılabiliyor. Aynı şekilde fiberin çıkarılması bu türde de zahmetli bir işlem.

Üretim sırasında Tororo isimli bir madde de kullanılıyor. Bunun amacı da, istifleme sırasında tabakaların yapışmasını önlemek. Kullanım sonrası, tabaka üzerinde herhangi bir iz bırakmıyor.

 

Lampe_comme_un_escargot

 

Nerelerde kullanılır?

  • Washi kağıdı, yazma eserlerin yanında, ev dekorasyonunda, Japonya’nın geleneksel yana doğru kayan kapılarında ve odaların bölümlenmesi gibi yerlerde kullanılabiliyor.
  • Yarısaydam özelliği ile pencerelerde ve lambalarda tercih edilebilir.
  • Sıvılara karşı olan dayanıklılığı ile kolaj çalışmalarında kullanılabilir.
  • Sahip olduğu özel dokusu ile de baskı ve paketleme sırasında özgün bir his bırakabilir.
  • Fiberli yapısından gelen dayanıklılığı ile arşivleme işlemlerinde ve eserlerin tamir edilmesinde kullanılabilir.

 

El işçiliği ile yapılması zahmetli olan bu kağıtları, ülkemizde temin etmek için washi terimi yerine “Japon kağıdı” şeklinde arama yapabilirsiniz.

 

Kaynaklar:

  1. https://ich.unesco.org/en/RL/washi-craftsmanship-of-traditional-japanese-hand-made-paper-01001
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Washi
  3. https://www.washiarts.com/uses-of-washi/
  4. http://morikipaper.co.jp/washi/art-of-making
  5. Yazı ön resmi – Chiyogami (Sanatçı : Tomomarusan)
  6. Lamba resmi – Lampe_comme_un_escargot (Sanatçı : L’attribut-lumière)
  7. https://www.youtube.com/watch?v=3P0wW9VBOHI

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: