İçeriğe geç

Plastik değerli midir?

Görsel: rawpixel

Plastik ne ifade ediyor… Geri dönüştürmesi güzel bir amaç, ancak plastik atıkların geri dönüştürülmesi ile günlük yaşantımızda kullanabileceğimiz pratik ürünler elde edilebilir mi?

Önceki yazımda Litterati adındaki bir uygulamadan bahsetmiştim. Amacı çevre duyarlılığı oluşturarak, küresel bir topluluk oluşturmak idi. Aynı şekilde, insanları bağımsız olarak bir araya getiren, bir başka platform olan maker cities platformu da aynı konsept ama farklı bir amaca sahipti. Bu yazıda ise yukarıdaki paragrafta kısaca değindiğim bir topluluktan bahsetmek istiyorum.

Amaç plastik kirliliğine çözüm bulmak. Yöntem ise plastik atıkları geri dönüştürmeye yarayacak araçlar dizayn ederek, tasarımları ücretsiz olarak paylaşmak. Aslında güzel bir yöntem, çünkü geri dönüşüm denilince akla koca koca tesisler geliyor. Ancak burada dizayn edilen araçlar, hem herkesin yerel olarak kolaylıkla imalatını sağlayabileceği hem de mekan olarak atölye boyutlarında kullanılabilecek türden.

Söz konusu platform https://preciousplastic.com adresi üzerinde bulunuyor. Kendilerini küresel çapta, plastik atıkların geri dönüştürülmesi yoluyla çevre kirliliği ile savaşan bir örgüt olarak tanımlıyorlar. Bu amaca hizmet etmek için, sahip oldukları tüm bilgi, tasarım ve teknikleri ücretsiz olarak yayınladıklarını belirtiyorlar. 2013 yılında Dave Hakkens önderliğinde kurulan örgüt, herkesi plastik kirlenmesi ile savaşmaya çağırıyor.

Projenin güzel tarafı plastik atıkların, ürünlere dönüşmesini sağlamak. Hem girişimcilik fırsatı açısından hem de çevre duyarlılığı açısından hoşuma giden bir proje. Genel proje adımlarını ise burada anlatmışlar.

Hammadde

İlk adım tabii ki hammadde toplamak, burada geri dönüştürülecek plastik atık buluyoruz. Bunu başlangıç olarak kendimiz yapabiliriz. Ancak ciddi bir üretim hattı söz konusu olduğunda, ne gücümüz ne de zamanımız buna yetecektir. Dolayısı ile bir şey karşılığında, para, kupon ya da ürün olabilir, insanlardan toplamasını istemek en pratik yöntem.

Dikkat edilmesi gereken, toplanan plastiğin temiz olması ve elimizdeki atıklara eklerken uygun tiplerine göre ayrılması. En son ürünün tekrar geri dönüştürülecek olması durumunda, içeriğinin saf ve temiz olması gerekecektir. Hatta bir adım daha ileri götürerek renklere göre de ayrım yapabiliriz. Depolama için ise yine kendi tasarladıkları öğütücü makinesini kullanarak, plastik atıkları ufak partiküller haline getiriyorlar.

Plastik tipleri

Geri dönüşüm sonucunda elde edilecek ürünün saf olması için elimizdeki kıyılmış plastik atık karışımının da saf olması gerektiğinden daha önce bahsetmiştik. Bunun için de ilk toplama sırasında uygun tiplere göre ayrıştırmak önemli bir nokta. İşlem sırasında, her bir plastik çeşidinin farklı sıcaklıklarda erime noktaları olduğundan dolayı da kolaylık sağlayacaktır.

Genel olarak kullanılan 7 çeşit bulunmaktadır.

  • PET (1)
  • HDPE (2)
  • PVC (3)
  • LDPE (4)
  • PP (5)
  • PS (6)
  • MIX (7)

Bunları ayırmak için başlangıçta plastik atıkların üzerinde bulunan etiketlerden faydalanabiliriz. Bir çok plastik ürünün yukarıdaki görseldeki gibi etiketi bulunmaktadır.

Bunun dışında site üzerinde çeşitli plastik tiplerini ayırmak için kullanılan diğer teknikler ve her bir farklı tipin hangi sıcaklıkta nasıl tepki verdiği anlatılıyor.

 

Öğütücü
Öğütücü

 

Öğütücü

Hammadde temininden sonra ve kalıp işlemlerinden önce sistemin kalbini öğütücü oluşturuyor. Bu adımda, eldeki hammadde, ufak granüler parçalar haline getiriliyor, böylelikle hem saklama hem de işlem kolaylığı sağlanıyor. Site üzerinde gerekli tüm yapım aşamalarını içeren bir zip dosyası var. Ancak daha yaratıcı çözümler bulmak size kalmış.

 

Konteynır tasarımı
Konteynır tasarımı

Öğütücü ve daha sonrasında yapılacak diğer makineler için ayrıca depolama ve yıkama gibi yer ihtiyaçları için bir konteynır tasarımı paylaşılıyor.

 

Diğer makineler

Son olarak kullanılabilecek 3 adet makine tasarımı daha paylaşılmış. Ekstrüzyon, enjeksiyon ve kompres yapabilen makineler. Hepsinin temelindeki mantık aynı; erit, presle ve soğut.

 

Ekstrüzyon makinesi
Ekstrüzyon makinesi

 

Ekstrüzyon ile çıktı olarak ip şeklinde uzun sicimler elde ediliyor.

 

Enjeksiyon makinesi
Enjeksiyon makinesi

 

Enjeksiyon makinesi, erimiş plastiğin bir kalıba dökülmesi için tasarlanmış.

 

Kompres makinesi
Kompres makinesi

 

Son olarak kompres makinesi ile, bir fırın içinde hammaddemiz sıcak haldeyken, yine kalıp yardımı ile sıkıştırma yapılarak şekil verilebiliyor.

 

Örnek ürünler

Sergilenen ürünlere bakıldığında, özel tasarımdan, sanat ürünlerine, yapı malzemelerinden dış mekan kullanımlarına kadar geniş yelpazede çıktılar görmek mümkün. Dünya üzerinde üretilen plastiğin %10 kadarı geri dönüşüme gidiyormuş. Dolayısı ile hammadde girdisi anlamında etrafımız dolu, hatta istemediğimiz kadar. Girişimcilik fırsatı olarak sunulup, yapılan ürünlerin satışa çıkarıldığı bir pazar platformu bile var.

 

Geri dönüşüm ürünleri
Geri dönüşüm ürünleri

 

 

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: